διήγημα

  Crash Stress   

 

  Μαρία Τζιόβα  

Το στρες στην Ελλάδα της κρίσης έχει πάρει τη μορφή επιδημίας, τα ποσοστά χρόνο με το χρόνο αυξάνονται, δείχνοντας την τραγική πορεία των πραγμάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αρνητικά συναισθήματα άγχους βιώνει ένα μεγάλο ποσοστό ενώ η κατάθλιψη παρουσιάζει αύξηση 80,8%. Η δημοσιοποίηση της έρευνας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD) αποκάλυψε την καταστροφή που έχει συντελεστεί. Η έρευνα διαπιστώνει ότι το λεγόμενο αίσθημα ικανοποίησης των νοικοκυριών στην Ελλάδα είναι το χαμηλότερο σε σύγκριση με αυτό όλων των χωρών που μετείχαν σ’ αυτήν. Το ποσοστό αυτών των νοικοκυριών στην Ελλάδα είναι μόλις 24% και συγκρίνεται με αυτό της Γεωργίας. Παράλληλα, βέβαια, ο πλούτος συγκεντρώνεται όλο και περισσότερο σε χέρια ολοένα λιγότερων ατόμων. Στις χώρες που έλαβαν μέρος στην έρευνα της EBRD οι δισεκατομμυριούχοι με συνολικό πλούτο άνω των 400 δισ. δολαρίων κατέχουν το 7% του συνολικού πλούτου.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν αυτό που συναντάμε στην καθημερινότητα, πρόσωπα σκυθρωπά, αμίλητα, απογοητευμένα και απαισιόδοξα. Λες και όλα χάθηκαν και δεν μπορεί  να διεκδικηθεί τίποτα καλύτερο. Ακόμα και το υγιές ξέσπασμα, ο θυμός κι η οργή, ένα αναμενόμενο αντανακλαστικό, απουσιάζει. Κι όμως χρειάζεται να σπάσουμε, να κάνουμε ένα κράς (crash) στο στρες που μας κυκλώνει, βγαίνοντας από την κατάσταση πίεσης και κινδύνου. Το υπερβολικό άγχος είναι η πηγή της αδράνειας, της στασιμότητας. Μια μικρή δόση στρες μας κρατά σε εγρήγορση αλλά το αίσθημα να αγχώνομαι συνεχώς και για όλα μας κρατά σε ομηρία, σε μια ολοκληρωτική αποξένωση από το κοινωνικό σύνολο . Ένα βίωμα εγκατάλειψης λες και το μοναδικό παράδειγμα είναι ο ίδιος μας ο εαυτός.

Ακούμε συνεχώς  ότι δεν υπάρχει κανείς αισιόδοξος, όλα φαίνονται δύσκολα χωρίς να εξετάζετε ο λόγος κι η αιτία, ένα διαρκές άγχος. Η μόνιμη κατάσταση άγχους οδηγεί στην εθνική κατάθλιψη, όπου οι θετικές προσδοκίες απουσιάζουν κι οι προβλέψεις παραμένουν  δυσοίωνες ακόμα και για το μακρινό μέλλον. Η απώλεια του ελέγχου των καταστάσεων, το αίσθημα ότι τίποτα δεν καθορίζονται από τις δικές μας αποφάσεις και πράξεις επηρεάζει το μυαλό της κοινωνίας, τον τρόπο που σκέφτεται για τα πράγματα. Ταυτόχρονα δημιουργεί συνέπειες και στο σώμα της κοινωνίας, τον τρόπο που ζει.

Πιο επιρρεπείς στο στρες είναι οι γυναίκες, καθώς δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση από τις συνέπειες της κρίσης στην εργασία τους, όπου η περικοπή των μισθών, οι απολύσεις και η ανεργία διογκώνονται. Αλλά και στον ιδιωτικό τους χώρο, προσπαθώντας να καλύψουν τις απώλειες από ένα υποβαθμισμένο κοινωνικό σύστημα, φροντίδα των παιδιών, περίθαλψη ηλικιωμένων. Βρίσκονται σε μια αδιάκοπη εγρήγορση με ιδιαίτερα στρεσογόνα αποτελέσματα. Και οι νέοι άνθρωποι είναι πιο ευάλωτοι από τους μεγαλύτερους. Καθώς είναι εκείνοι που προσπαθούν να ορίσουν τη ζωή τους, να τα καταφέρουν στις πιο αντίξοες συνθήκες να ξεκινήσουν κάτι καινούργιο. Όσο περνάνε τα χρόνια αποδέχεσαι τις καταστάσεις και τις χειρίζεσαι όχι για να τις αλλάξεις, μόνο  να γίνουν πιο υποφερτές.

   Για να απαλλαγούμε από όλες τις αρνητικές εμπειρίες που μας στρεσάρουν χρειάζεται να τις εξωτερικεύουμε. Να βρούμε ένα τρόπο να εκτονωθούμε και να βγάλουμε το στρες μας προς τα έξω. Έτσι θα συνειδητοποιήσουμε ότι έχουμε πολλά κοινά με τους γύρω μας. Μιλώντας έστω γι’ αυτά, αλλάζει το ίδιο το βίωμα και η σκέψη δεν απομονώνεται, δεν κλείνεται αλλά ανοίγει, γίνεται συλλογικός νους με δυνατότητα δράσης.

Crash Stress