γυαλιά καρφιά

  Χωρίς πλαστική σακούλα   

 

  Μαρία Τζιόβα  

Ο κόσμος μετατρέπεται σε έναν ατελείωτο σκουπιδότοπο με καταστροφικές συνέπειες για το περιβάλλον, τους ανθρώπους και τα ζώα. Το να παράγουμε λιγότερα απορρίμματα δεν είναι τόσο δύσκολο, όσο φανταζόμαστε. Η αναγκαιότητα της προσπάθειας προκύπτει και για έναν άλλο λόγο πιο πρακτικό και οικονομικό. Χρειάζεται να συνηθίσουμε, γιατί από το 2018 θα πρέπει να πληρώνουμε τις πλαστικές σακούλες. Το υπουργείο Περιβάλλοντος αποφάσισε να ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο, η κοινοτική οδηγία για τη μείωση της χρήσης της πλαστικής σακούλας. Το πρώτο εξάμηνο του 2018 θα την πληρώνουμε έως 5 λεπτά και από 1η Ιουλίου από 8 έως 10 λεπτά. Κι αν φαίνεται υπερβολικό, αρκεί μια ματιά στα νούμερα. Στην Ελλάδα οι σακούλες που χρησιμοποιούνται φθάνουν τα 4,3 δις ετησίως και μόλις το 1% ανακυκλώνεται, ενώ στην Ευρώπη η κατά κεφαλήν χρήση της σακούλας φθάνει της 175 κατά μέσον όρο.

Σε πολλές χώρες η χρήση της πλαστικής σακούλας έχει απαγορευθεί εντελώς. Πρόσφατα στην Κένυα πέρασε ο πιο αυστηρός νόμος, ο οποίος επιβάλλει στους παραβάτες πρόστιμα μέχρι και 32.000 ευρώ και έως τέσσερα έτη φυλάκισης. Κι άλλες χώρες στην Αφρική έχουν απαγορεύσει εντελώς τη χρήση της πλαστικής σακούλας, όπως η Μαυριτανία από το 2013, το Μαρόκο από το 2016, η Ρουάντα από το 2008. Στην Ασία, το Μπαγκλαντές επέβαλλε αυστηρή απαγόρευση στη χρησιμοποίηση της. Το δυσάρεστο είναι ότι η Αμερική δεν έχει εισάγει περιορισμό στη χρήση, όμως σε κάποιες πολιτείες, όπως στην Καλιφόρνια, απαγορεύονται οι σακούλες μιας χρήσης και χρεώνονται οι χάρτινες.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό να μειωθούν τα πλαστικά γενικότερα και οι σακούλες ειδικότερα; Σύμφωνα με το Earth Policy Institute περίπου ένα τρισεκατομμύριο πλαστικές σακούλες χρησιμοποιούνται παγκόσμια κάθε χρόνο. Το βασικό υλικό που περιέχουν είναι το πολυαιθυλένιο, καθώς είναι ελαφριές και μεταφέρονται, δηλητηριάζουν ζώα, πουλιά και ψάρια που νομίζουν ότι είναι φαγητό ή κατάλληλο υλικό για να φτιάξουν τις φωλιές τους. Επίσης επειδή δεν βιοδιασπώνται, διαρκούν σχεδόν για πάντα, υπολογίζεται ότι αντέχουν πάνω από 500 χρόνια. Σπάνε σε μικρά κομμάτια (microplastics) που καταλήγουν  να είναι τοξικά, ικανά να ρυπαίνουν τα έδαφος και τις παραγόμενες τροφές.

Αν και κάποιοι, ες με συνέπεια ακολουθούν το διαχωρισμό των απορριμμάτων, αδυνατούν να απαλλαγούν από τη χρήση της πλαστικής σακούλας, θεωρώντας ότι είναι ο πιο εύκολος και φθηνός τρόπος να μεταφέρουν εμπορεύματα, πράγματα και σκουπίδια. Παρ’ όλα αυτά υπάρχουν τρόποι, είναι σχεδόν αδιανόητο να θέλεις να κάνεις ανακύκλωση και να χρησιμοποιείς χωρίς φειδώ τις σακούλες.

Καταρχήν στο supermarket δεν ξεχνάμε τις υφασμάτινες ή από μουσαμά τσάντες μας, χωράνε άνετα πολλά προϊόντα. Για τα λαχανικά επιλέγουμε τις χάρτινες κι όχι τις νάιλον σακούλες. Όταν έρθει η ώρα των σκουπιδιών είναι πολύ απλό, αν το θελήσουμε. Χάρτινα, πλαστικά και αλουμίνια δε λερώνουν, έχουμε ένα κάδο για αυτά κι όταν χρειαστεί να τα πετάξουμε, τα μεταφέρουμε σε μια τσάντα από μουσαμά και τα αδειάζουμε απευθείας στο μπλε κάδο. Για τα οργανικά απορρίμματα διατηρούμε ένα μικρό σχετικά δοχείο που κλείνει αεροστεγώς στον πάγκο της κουζίνας κι όταν γεμίσει το αδειάζουμε στον κάδο της γειτονίας μας με τα σύμμεικτα απορρίμματα. Αν θελήσουμε να μειώσουμε τα σκουπίδια είναι εύκολα κατορθωτό με μικρές αλλαγές, για παράδειγμα δεν αγοράζουμε πλαστικά μπουκάλια με νερό, αλλά διατηρούμε το παγούρι μας.

Όταν το Μόντρεαλ το 2007 κοστολόγησε τη σακούλα στα 5 λεπτά, κανείς δεν πίστευε ότι θα μειωνόταν η χρήση της στο 50%. Από την 1η Γενάρη του 2018 οι λεπτές πλαστικές σακούλες πρόκειται επίσης να απαγορευτούν συνολικά . Είναι αρκετά πιθανόν, όπως είπε ο δήμαρχος του Μόντρεαλ, ότι «σε λίγα χρόνια αυτές οι πλαστικές σακούλες που έχουν χρησιμοποιηθεί κατά κόρον από δισεκατομμύρια ανθρώπους, θα είναι ένα φαινόμενο μια άλλης εποχής».